Prąd nie wraca od wczoraj? Zobacz, czy to sieć, czy twoja instalacja

Jeśli prąd znika tylko u ciebie, a u sąsiadów i na ulicy światło się pali, awaria jest w instalacji domowej, nie w sieci operatora. Wezwanie pogotowia energetycznego do awarii wewnętrznej może skończyć się rachunkiem za dojazd.

Ciemno tylko u ciebie czy w całej okolicy

Zanim sięgniesz po telefon do elektryka, wyjrzyj przez okno albo wyjdź na klatkę. Jeśli sąsiedzi mają światło, a latarnia przed blokiem się pali, awaria siedzi za twoim licznikiem, nie w sieci dystrybucyjnej. Dopiero gdy ciemno jest wszędzie wokół, ma sens zgłoszenie na bezpłatny numer 991, obsługiwany przez Pogotowie Energetyczne niezależnie od tego, kto jest operatorem w twojej okolicy.

Gdy problem okazuje się domowy, kolejny krok to rozdzielnica w mieszkaniu albo na klatce. Szukasz tam dźwigni wyłącznika nadprądowego opadniętej do pozycji dolnej: to znak, że dany obwód jest po prostu wyłączony, nie uszkodzony. Zanim spróbujesz go podnieść, odłącz z gniazdek to, co mogło spowodować przeciążenie: piekarnik, czajnik, grzejnik elektryczny. Jeśli po ponownym włączeniu wyłącznik wyskakuje od razu, to już nie przeciążenie, tylko prawdopodobne zwarcie, a takiej instalacji nie ratuje się kolejnymi próbami.

Wielogodzinna, powtarzająca się awaria nie jest normą, którą trzeba zaakceptować jako coś typowego. Przeciętny odbiorca miał w 2024 roku mniej niż dwie nieplanowane przerwy w roku, wskaźnik SAIFI wyniósł 1,86. Jeśli u ciebie ciągnie się to od wczoraj, warto działać dwutorowo: zgłosić sprawę operatorowi i równolegle sprawdzić własną tablicę.

Za wezwanie pogotowia do własnej awarii można zapłacić

Zanim wykręcisz 991, upewnij się, że problem naprawdę leży po stronie sieci, a nie skrzynki na klatce czy rozdzielnicy w mieszkaniu. Jeśli okaże się, że awaria dotyczy instalacji wewnętrznej budynku, odbiorca może zostać obciążony kosztem niepotrzebnego przyjazdu ekipy. Granica przebiega przy liczniku: bezpieczniki przedlicznikowe i skrzynka pomiarowa należą do operatora, wszystko za nimi, w tym cała rozdzielnica mieszkania, jest już instalacją odbiorcy.

Nie otwieraj obudowy z zaplombowanymi bezpiecznikami ani niczego za plombą operatora: grozi to porażeniem, a zerwana plomba ma dla ciebie konsekwencje formalne wobec operatora, niezależne od tego, czy awaria się poprawiła. Iskrzenie, swąd spalenizny albo zerwane przewody w pobliżu to sytuacja na 112 albo 991, nie na czekanie na elektryka.

Ile możesz dostać za wielogodzinną przerwę

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 28 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz.U. 2023 poz. 819), stan prawny na 20.09.2026, ustala, że jednorazowa nieplanowana przerwa dla gospodarstwa domowego nie może przekroczyć 24 godzin, a suma przerw w roku kalendarzowym nie może przekroczyć 48 godzin. Po przekroczeniu tych progów przysługuje bonifikata w wysokości dziesięciokrotności ceny energii elektrycznej ogłaszanej przez Prezesa URE, liczona za każdą niedostarczoną jednostkę. Ilość niedostarczonej energii ustala się na podstawie zużycia w ten sam dzień tygodnia w poprzednim tygodniu, nie na podstawie deklaracji odbiorcy.

Ta bonifikata nie spada sama: trzeba złożyć wniosek do operatora sieci przy umowie dystrybucyjnej albo do sprzedawcy energii przy umowie kompleksowej, a przyznana kwota trafia dopiero do rozliczenia za najbliższy okres, nie od razu na konto. To zupełnie inna sprawa niż odszkodowanie za zepsute jedzenie czy spalony sprzęt: tu trzeba wykazać realną stratę, a samo przekroczenie limitu przerwy jest tylko warunkiem wstępnym.

Sporną kwestią pozostaje przerwa spowodowana siłą wyższą, na przykład gwałtowną burzą. URE stoi na stanowisku, że przepisy nie warunkują bonifikaty żadnymi okolicznościami, w tym siłą wyższą, choć część zakładów energetycznych ma w tej sprawie odmienne zdanie. Jeśli nie zanotowałeś godziny zaniku prądu, czas przerwy da się częściowo odtworzyć z historii zużycia u sprzedawcy albo z godziny zgłoszenia na 991, którą operator ma zapisaną po swojej stronie.

Co sprawdzisz sam, a kiedy wołasz elektryka

Zanim cokolwiek dotkniesz, obejrzyj rozdzielnicę wzrokiem: dźwignia wyłącznika w pozycji dolnej oznacza wyłączony obwód. Obudowy licznika ani niczego za plombą operatora nie ruszasz.

1. Wyłącz z gniazdek odbiorniki, które mogły spowodować przeciążenie.
2. Spróbuj podnieść dźwignię wyłącznika, który opadł.
3. Jeśli wyskakuje natychmiast po ponownym włączeniu, zostaw obwód wyłączony i nie próbuj dalej.
4. Sprawdź, czy prądu nie ma też u sąsiadów i czy działa oświetlenie uliczne.
5. Jeśli sieć działa, a tylko u ciebie jest ciemno, zgłoś to jako awarię wewnętrzną, nie sieciową.

Powtarzające się wybijanie tego samego bezpiecznika, iskrzenie przy stykach albo zapach spalenizny przy rozdzielnicy to już zadanie dla elektryka, nie kolejna próba we własnym zakresie. Ingerencja w instalację pod napięciem albo samodzielna wymiana bezpiecznika przedlicznikowego kończy się ryzykiem porażenia, a nie oszczędnością czasu.

Jeśli po powrocie zasilania bezpiecznik wyskakuje przy każdej próbie ponownego włączenia, sprawa leży w instalacji domowej i warto zamówić elektryka (od 299 zł).