Wyłączą ci prąd na kilka godzin? Sprawdź limit i bonifikatę

Operator ogłasza planowaną przerwę w dostawie prądu z wyprzedzeniem, podając ulice i godziny. Dla gospodarstw domowych jednorazowe wyłączenie planowane nie powinno przekraczać 16 godzin, a po powrocie zasilania trzeba sprawdzić bezpieczniki i wyłącznik różnicowoprądowy, zanim włączy się resztę urządzeń.

Ile może trwać zapowiedziana przerwa w prądzie

Komunikat operatora sieci dystrybucyjnej o planowanym wyłączeniu podaje zwykle ulicę, miejscowość i godziny prac. Dla odbiorców z grup przyłączeniowych IV i V, czyli gospodarstw domowych i małych firm, jednorazowa przerwa planowana nie powinna przekroczyć 16 godzin, a nieplanowana, czyli awaria, 24 godzin. W skali roku suma wszystkich przerw planowanych nie powinna przekroczyć 35 godzin, a nieplanowanych 48 godzin. Te progi wynikają z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz.U. 2023 poz. 819). O planowanej przerwie operator musi uprzedzić odbiorców z gospodarstw domowych co najmniej 5 dni wcześniej.

Dla większych odbiorców, grup I-III i VI, przepis nie narzuca sztywnej liczby godzin: dopuszczalny czas przerwy ustala umowa z operatorem. Konkretny operator mógł przyjąć inne warunki w instrukcji ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej zatwierdzonej przez regulatora, dlatego liczby w komunikacie o wyłączeniu liczą się bardziej niż same widełki z rozporządzenia.

Kto zapłaci, jeśli przerwa trwa dłużej niż zapowiedziano

Przekroczenie dopuszczalnego czasu przerwy daje podstawę do bonifikaty: dla domów i mieszkań, czyli odbiorców przyłączonych do sieci do 1 kV, to dziesięciokrotność ceny energii za każdą niedostarczoną kilowatogodzinę. Ilość tej energii nie jest kwestią deklaracji odbiorcy: ustala się ją na podstawie zużycia prądu w tym samym dniu tygodnia poprzedzającym awarię. Jeśli w typowy wtorek dom zużywa 12 kWh, a przerwa objęła całą dobę wtorku, właśnie te 12 kWh liczone jest jako niedostarczone.

Bonifikata nie jest automatyczna: trzeba złożyć wniosek do operatora albo do sprzedawcy, jeśli masz umowę kompleksową. Gdy firma odmówi, możesz skorzystać z bezpłatnej mediacji u Koordynatora do spraw negocjacji konsumenckich przy URE, a ostatecznie skierować sprawę do sądu powszechnego. Sąd ocenia też, czy przerwa była skutkiem siły wyższej, co zwalniałoby operatora z obowiązku zapłaty. Droga sądowa oznacza czas i koszty, więc pierwszym krokiem jest pisemna reklamacja do operatora z wyliczeniem czasu przerwy i żądaną kwotą.

Co sprawdzić przy tablicy, zanim zadzwonisz po elektryka

Skokowy powrót napięcia po dłuższej przerwie potrafi uszkodzić czułe układy sterujące w sprzęcie RTV, AGD i elektronice grzewczej. Dlatego przed zapowiedzianym wyłączeniem warto wyjąć z gniazdek telewizor, komputer i urządzenia z elektroniką, zamiast liczyć na ich odporność.

Po powrocie prądu kolejność sprawdzania jest stała. Najpierw bezpieczniki w rozdzielnicy: powinny stać w pozycji włączonej. Potem przycisk testu wyłącznika różnicowoprądowego, czyli RCD: wciśnięty ma natychmiast wyłączyć obwód, a po puszczeniu dać się załączyć z powrotem. Na końcu urządzenia z pamięcią ustawień, router, termostat, sterownik bramy, piec z elektroniką: część wymaga ręcznego wpisania hasła albo godziny od nowa.

Jeśli po włączeniu bezpiecznik albo RCD od razu się wyłącza, to sygnał zwarcia albo uszkodzenia instalacji. Wielokrotne wymuszanie załączenia na uszkodzonym obwodzie zwiększa ryzyko pożaru, więc w tym momencie kończy się rola domownika i zaczyna praca dla elektryka. Osoby korzystające z domowego sprzętu medycznego zasilanego prądem, koncentratora tlenu, respiratora czy ssaka, powinny mieć na czas zapowiedzianej przerwy plan awaryjny: akumulator zapasowy albo miejsce u rodziny z prądem.

Przegapiłeś komunikat i wracasz do rozmrożonej lodówki

Jeśli komunikat o wyłączeniu ci umknął i wracasz do rozmrożonej lodówki, sam nie ustalisz, kiedy zaczęła się przerwa. Trzeba sięgnąć po komunikat operatora z datą i godzinami, bo to on, a nie własna notatka, jest podstawą reklamacji.

Zgłoszenie szkody na sprzęcie, na przykład zepsutej lodówce czy zamrażarce, opiera się na dowodzie zakupu urządzenia i czasie trwania przerwy podanym przez operatora. Jeśli operator twierdzi, że przerwa mieściła się w limicie 16 godzin, a z notatek sąsiadów albo danych licznika zdalnego odczytu wynika co innego, najpierw złóż reklamację, a przy odmowie skorzystaj z mediacji przy URE albo drogi sądowej.

Jeśli po przywróceniu zasilania wyłącznik różnicowoprądowy nie daje się załączyć, zamów elektryka (od 299 zł) i podaj datę oraz godziny wyłączenia z komunikatu operatora.