Co sprawdzić, gdy światło wybija bezpiecznik, a gniazdka mają prąd

Gdy wybija tylko obwód oświetlenia, a gniazdka działają, winna jest żarówka, oprawa albo puszka. Wykręć żarówki i wkręcaj je po jednej; jeśli aparat opada mimo pustych opraw, przestań go załączać.

Dlaczego wybija samo światło, gdy gniazdka działają?

W prawidłowo wykonanej instalacji oświetlenie i gniazdka mają osobne obwody z osobnymi zabezpieczeniami. Dlatego wybicie samego światła przy działających gniazdkach jest typowe i wskazuje na usterkę po stronie oświetlenia. Podpisy na rozdzielnicy bywają stare: jeśli opadł jeden aparat, a gniazdka nadal mają prąd, to on obsługuje światło. Sprawdź jeszcze, czy opadł wyłącznik nadprądowy, czy różnicowoprądowy. Różnicówka reaguje na upływ prądu i wilgoć, nadprądowy na zwarcie lub przeciążenie.

Liczy się moment wybicia. Wyłącznik typu B przy pięciokrotności prądu znamionowego wyłącza w czasie krótszym niż 0,1 s. Opadnięcie w chwili kliknięcia włącznika wskazuje więc na zwarcie albo skok prądu przy załączeniu. Wybicie po dłuższym czasie to przeciążenie i grzanie: przy 1,45 × In aparat ma zadziałać w czasie krótszym niż godzina.

Przykład: w mieszkaniu po wymianie halogenów na LED światło w salonie wybija od razu po kliknięciu. Dwadzieścia opraw po 10 W pobiera w ruchu ustalonym łącznie ok. 0,86 A, więc sama moc obwodu nie przeciąża. Sterowniki opraw LED potrafią w pierwszych milisekundach brać prąd 10-20 razy większy od roboczego. Wartość jest orientacyjna, ale tłumaczy wybicie tuż po włączeniu przy wielu oprawach na jednym obwodzie.

Wyłącznik opada nawet bez żarówek. Co wtedy?

Gdy aparat opada, choć w oprawach nie ma żadnej żarówki, nie załączaj go ponownie. Zwarcie siedzi wtedy w puszce, przewodzie albo zawilgoconej izolacji, a każda kolejna próba obciąża instalację. Wezwij elektryka.

Elektryk zmierzy izolację obwodu. Dla instalacji do 500 V napięcie pomiarowe wynosi 500 V, a wynik poniżej 1,0 MΩ oznacza uszkodzoną lub zawilgoconą izolację. Oporność izolacji wchodzi też w zakres okresowej kontroli obiektu, którą Prawo budowlane nakazuje co najmniej raz na 5 lat. Jeśli nikt jej u ciebie nie robił, zamów ją przy okazji usuwania usterki.

Obwód wyłącz i po elektryka dzwoń od razu także przy zapachu spalenizny, iskrzeniu, ciepłej lub przebarwionej puszce albo wilgoci w oprawie, zwłaszcza w łazience, kuchni i na zewnątrz.

Żarówki sprawdzisz sam, puszki i przewody zostaw elektrykowi

Wyłącz w rozdzielnicy wyłącznik obwodu światła i sprawdź próbnikiem brak napięcia, zanim dotkniesz jakiejkolwiek oprawy. Przy wyłączonym obwodzie wyjmij żarówki ze wszystkich opraw, do których sięgniesz z podłogi lub stabilnej drabinki, a włączniki ścienne zostaw w pozycji wyłączonej. Rób to suchymi rękami i nigdy przy załączonym obwodzie. Następnie podnieś dźwignię w rozdzielnicy. Jeśli aparat trzyma, wyłącz go znów i wkręć żarówkę w oprawie najdalszej od rozdzielnicy. Dopiero potem podnieś dźwignię i włącz światło włącznikiem ściennym, co sprawdza przy okazji sam włącznik. Przed każdą kolejną żarówką ponownie wyłącz obwód w rozdzielnicy. Łazienkę i kuchnię zostaw na koniec i obejrzyj tam oprawy pod kątem wilgoci.

Gdy aparat opada po wkręceniu konkretnej żarówki, wyłącz obwód, wymień ją na inną i spróbuj jeszcze raz. Jeśli aparat opada ponownie, oprawa jest uszkodzona i jej wymianę zostaw elektrykowi.

Elektrykowi zostaw też puszki rozgałęźne, przewody w ścianie i wszystko, co wymaga otwierania instalacji. Wyłącznika nie wymieniaj na mocniejszy i nie mostkuj go: rozporządzenie o warunkach technicznych wymaga wyłączników nadprądowych w obwodach odbiorczych, a przewody oświetlenia przy większym prądzie mogą się przegrzać. Jeśli aparat wytrzyma wszystkie wkręcone żarówki, usterka siedziała w jednej z nich.

Gdy wyłącznik opada mimo wyjętych żarówek albo puszka jest ciepła, zamów elektryka od 299 zł.